سال ۱۳۸۷سال وداع جورج بوش با قدرت و کاخ سفید خواهد بود. حوادث ۱۱ سپتامبر آغازگر دوران اوج او بود و به نظر مى رسد که این دوران در گرد و غبارى که هنوز فروننشسته است، گم شود.

آخرین تور خارجى جورج بوش در واپسین سال از دور دوم ریاست جمهورى وى در حالى آغاز شد که گمانه زنى ها در مورد میزان توجه حاکم آینده کاخ سفید به الویت هاى خارجى بوش شدت گرفته است. سایر رهبران جهان نیز با این تصمیم مواجه هستند که تا چه حد مى توانند به توافقات خود با رهبرى که روزهاى ریاستش به شماره افتاده و میراثش به واسطه جنگ طولانى و پرهزینه عراق در ابهامى تاریک فرورفته است، پایبند باشند.
جورج بوش دوشنبه گذشته با هواپیماى مخصوص خود ( Air Force One ) پایگاه هوایى اندروز را به مقصد اوکراین ترک کرد. او پس از یک توقف کوتاه در این کشور به رومانى رفت تا آخرین حضورش به عنوان رئیس جمهور آمریکا را در اجلاس سران ناتو به ثبت برساند. رئیس جمهور آمریکا سپس به شهر سوچى در سواحل دریاى سیاه پرواز کرد تا براى آخرین بار و پیش از آن که ولادیمیر پوتین کرملین را به خلف خود واگذار کند، میهمان رئیس جمهور روسیه باشد.
بر اساس برنامه اى که براى جورج بوش در سال جارى میلادى طراحى شده است، وى پس از اروپا به آسیا، خاورمیانه و سپس آمریکاى جنوبى سفر خواهد کرد تا بدین ترتیب به عنوان رئیس جمهور کشورش از سال ۲۰۰۰ تاکنون وداع خود با تمام رهبران جهان را کامل کند. اما به نظر مى رسد که این وداع چندان مهم تلقى نشده و جورج بوش به رئیس جمهورى فراموش شده تبدیل شده است.
همه روساى جمهور آمریکا در آخرین سال از دوران ریاست خود به اردک لنگ ( Lame Duck ) معروف مى شوند. این صفت در اصطلاح سیاسى به سیاستمدارانى اطلاق مى شود که قدرت و نفوذ خود را از دست داده و دوران افول را طى مى کنند. جورج بوش هم نه تنها از این قاعده مستثنى نیست، بلکه در حال کسب لقب صفت رئیس جمهور فراموش شده نیز هست که براى اولین بار به یک رئیس جمهور آمریکایى نسبت داده مى شود.
بوش هفته جارى با همتاى روسى خود دیدار داشت. دیدارى در این سطح به دلیل مطرح شدن مسائل حساس در سیاست خارجى دو طرف از جمله سیستم دفاع موشکى و اختلافات تجارى، از سوى رسانه ها بسیار مهم تلقى مى شود. این در حالى است که روزنامه وال استریت ژورنال خبر مربوط به این رویداد را در صفحه ۱۱ جاى داد و واشنگتن پست صفحه ۵ را براى آن مناسب یافت. روزنامه نیویورک تایمز هم صفحه ۱۵ خود را به این موضوع اختصاص داد.
مطبوعات آمریکا شاید نتوانند هرگز این جمله رئیس جمهور کشورشان را که وقتى در چشمان رئیس جمهور روسیه نگاه مى کند، احساس داشتن روح مشترک با او را مى بیند، فراموش کنند. اکنون ۷ سال از آن زمان گذشته و روسیه پرقدرت تر شده و نشانه هاى دوستى میان واشنگتن و مسکو کمرنگ تر شده است.
هم اکنون به نظر مى رسد که انتخابات ریاست جمهورى آمریکا بیش از سایر مباحث بین المللى از اهمیت برخودارد است. این واقعیت نه تنها در رسانه هاى داخلى آمریکا بلکه در رسانه هاى خارج از این کشور نیز کاملا مشهود است. در اروپا این امید وجود دارد که رئیس جمهور جدید در آمریکا بتواند دوران اوج روابط بین آتلانتیکى را بار دیگر احیا کند.
با وجودى که تغییر رهبرى در کشورهاى فرانسه و آلمان موجب نزدیکى میان اروپا و آمریکا شد، اما موارد اختلاف دیگرى وجود دارد که بر شدت مخالفت هاى افزوده است. یکى از این موارد نقش ناتو در افغانستان است. رهبران اروپا اکنون تردید خود در مورد پیروزى در ماموریت افغانستان را رساتر از پیش اعلام مى کنند. آنها همچنین مى گویند که آمریکا بیش از حد توان خود را در جنگ عراق درگیر کرده و به اندازه کافى به بحران افغانستان توجه نشان نمى دهد.
در مورد مسائل داخلى نیز سیاست هاى دولت بوش کمتر با موفقیت قرین بوده است. پیش بینى شده است که در پایان دوران ریاست جمهورى بوش، اقتصاد آمریکا با یک بدهى ۴ تریلیون دلارى مواجه خواهد بود. همچنین میراث گوآنتانامو، رسوایى شنکنجه اسراى عراقى و استراق سمع مکالمات تلفنى خاطراتى نیستند که به راحتى از ذهن آمریکایى ها زدوده شوند.
وجود همین واقعیت ها باعث شده است که جورج بوش بیش از پیش به رئیس جمهورى فراموش شده در تبدیل شود. نگاهى گذرا به مبارزات انتخاباتى نامزدهاى جمهوریخواه موید دیگرى از این واقعیت است. این نامزدها بیشتر تمایل دارند که موفقیت هاى رونالد ریگان را مورد توجه قرار دهند تا لغزش هاى دوران ریاست جمهورى بوش را. حتى نامزدهاى دموکرات هم دیگر به این نتیجه رسیده اند که حمله به بوش دیگر نمى تواند امتیاز مثبتى برایشان محسوب شود.
بیل کلینتون پس از رسوایى اخلاقى و استیضاح، به واسطه عملکردش در مذاکرات صلح اسرائیل و فلسطین از حداقل سرمایه سیاسى دوران ریاست جمهورى خود بهره مند بود. حتى رونالد ریگان هم على رقم برخى از رسوایى هاى سیاسى دوران خود، توانسته بود به عنوان پایان دهنده دوران جنگ سرد نام نیکى از از خود در حافظه تاریخ آمریکا بر جاى بگذارد.
جورج بوش تا تحویل کاخ سفید ۳۰۰ روز فرصت دارد. او در این فرصت کوتاه – به نسبت ۷ سال گذشته – فقط مى تواند به انجام معجزه اى براى ماندگار شدن در اذهان امید داشته باشد. معجزه اى که حتى در صورت وقوع در طوفان انتخابات ریاست جمهورى ۲۰۰۸ آمریکا گم خواهد شد و توجهى را برنخواهد انگیخت.

دسته مطلب: سیاسی