محمود احمدى نژاد طى روزهاى ۹ و۱۰ اردیبهشت ماه در راس هیئتى عالیرتبه بنا به دعوت همتایان پاکستانى، سریلانکایى و هندى خود عازم اسلام آباد، کلمبو و دهلى نو شد تا در خصوص توسعه و گسترش مناسبات همه جانبه رایزنى و گفتگو کند.

در ابتداى این سفرآقای احمدی نژاد وارد اسلام آباد شد . دیدار با مقامات پاکستانى چند ساعت به طول انجامید . روابط دوجانبه و به خصوص همکاری در بخش انرژی و تبادل نظر درباره مسایل دوجانبه، منطقه و جهان در دستور کار مذاکرات مقامات ایرانی و پاکستانی قرار داشت. سفر آقای احمدی نژاد به پاکستان اولین دیدار رسمی رهبر یک کشور خارجی از این کشور از زمان آغاز به کار دولت جدید پاکستان به رهبری آقای گیلانی بود.
مقصد بعدى احمدى نژاد پس از اسلام آباد کلمبو پایتخت سریلانکا بود. در سفر رئیس جمهور به کلمبو، ایران و سریلانکا پس از مذاکرات مشترک هیات‌هاى عالیرتبه دو کشور، ۵ یادداشت تفاهم همکارى و اجرایى امضا کردند. ساخت باشگاه ایرانیان در سریلانکا، توسعه ظرفیت پالایشگاه ساپوگاسکاندا، تامین مالى پروژه اومااویا (طرح چند منظوره در زمینه سد وآبیارى)، اجراى طرح اومااویا و ایجاد مکانیسم مشورتى عناوین این یادداشت‌هاى تفاهمو قراردادهاى اجرایى است که در حضور رییسان‌جمهور ایران و سریلانکا به امضا رسید. وى هم‌چنین در نشست هیات‌هاى عالى رتبه دوکشور توسعه و تحکیم روابط را مورد تاکید قرار دادند.
آقای احمدى‌نژاد در ادامه سفرش به کشورهاى شبه قاره وارد دهلى نو پایتخت هند شد و با رییس‌جمهور و نخست وزیر این کشور ملاقات ودرباره روابط دوجانبه و تقویت همکارى‌هاى منطقه‌اى و بین‌المللى مذاکره کرد.رئیس جمهور با طرف هاى هندى پیرامون مهم‌ترین مسائل دو جانبه در حوزه‌هاى سیاسى، اقتصادى، فرهنگى و بین‌المللیبه گفت‌وگو پرداخت ودراین مذاکرات، ایران و هند بر نهایى شدن خط لوله صلح میان ایران پاکستان و هند تاکیدکرده و آن را به نفع رفاه پیشرفت و صلح و ثبات سه کشور دانستند.
بطور کلى در سفر رئیس جمهور به این سه کشور گسترش و توسعه روابط همه جانبه به خصوص مناسبات اقتصادى، بازرگانى، فرهنگى، تکمیل خط لوله انتقال گاز (خط لوله صلح ) و مسائل بین المللى مورد بررسى قرار گرفت.
اما باید پیش از بحث و بررسى اهداف و اولویت هاى دولت ایران در انجام سفرهاى جدید خود در سال ۸۷ مرورى کوتاه به سفرهاى خارجى احمدى نژاد در سال گذشته داشته باشیم چراکه با توجه به دست آوردهاى بدست آمده از این سفرها، بهتر مى توان اهداف دولتمردان کابینه نهم را در ادامه سفرهاى دیپلماتیک به کشورهاى مختلف جهان ارزیابى کرد.
بیست و سوم اردیبهشت ماه سال ۸۶ محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران، برای دیدار و گفتگو با مقامات امارات متحده عربی، به ابوظبی رفت. وى با شیخ خلیفه بن زاید آل نهیان، امیر امارات دیدار و گفتگو کرد.
آقای احمدی نژاد، ایران و امارات را دو کشور همسایه و برادر خواند و گفت که دو کشور می توانند خلیج فارس را به خلیج صلح و دوستی تبدیل کنند.امیر امارات نیز خواهان گسترش روابط میان دو کشور شد و گفت که کشورش منافع مشترکی با ایران دارد.
این نخستین دیدار یک مقام ایرانی از امارات، پس از انقلاب و در بیست و هشت سال گذشته بود.ایران و امارات، سالها با یکدیگر خصومت ارضی (بر سر جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی در خلیج فارس) داشتند و این سفر نقطه آغازى براى رفع این خصومت ها بین طرفین اعلام شد. این سفر تنها چند روز پس از دیدار دیک چنی، معاون رییس جمهوری آمریکا از امارات صورت گرفت.
سفر به عمان
بیست و چهارم اردیبهشت ماه سال ۸۶ پس از دیدار و گفت و گوى احمدى نژاد با مقامات اماراتى، وى وارد عمان شد. رئیس جمهور در این سفر با پادشاه این کشور مذاکراتی درباره روابط دو جانبه و مسایل منطقه ای - بین المللی انجام داد.
رییس جمهوری ایران در دیدارهای خود با پادشاه عمان خواهان خروج نیروهای آمریکایی از عراق و منطقه شد و سیاست های آمریکا در منطقه را شکست خورده معرفی کرده و گفته است که زمان آن رسیده که خود کشورهای منطقه، امنیت و آرامش را در منطقه برقرار کنند. رئیس جمهور همچنین خواهان گسترش روابط میان ایران و عمان شد و اظهار داشت که ایران هیچ محدودیتی برای گسترش روابط با کشورهای عربی ندارد. احمدى نژاد در مسقط و در دیدار با سلطان قابوس خواهان اتحاد کشورهای منطقه برای برقراری آرامش شد.
سفر به بلا روس
در تاریخ ۳۱ اردیبهشت ماه سال قبل نیز رییس جمهور برای دیداری رسمی از بلاروس وارد مینسک، پایتخت این کشور، شد. وى در راس هیاتی از مقامات ارشد و مدیران صنایع کشور سفرى دو روزه به بلاروس داشت . این سفر در پاسخ به به دعوت الکساندر لوکاشنکو، رییس جمهوری بلاروس صورت گرفت و منوچهر متکی و مسعود میرکاظمی، وزیران امور خارجه و بازرگانی، محسن کوهکن و علاء الدین بروجردی، نمایندگان مجلس، و منوچهر منطقی، مدیرعامل شرکت ایران خودرو از همراهان احمدی نژاد بودند. رئیس جمهور همچنین با “ولادیمیر سیماشکو” معاون اول نخست وزیر و “آناتولی روسیتسکی” وزیر صنایع بلاروس در محل اقامتش دیدار کرد.مقامات دو کشور در این دیدار راههای همکاری در زمینه تولید سیمان، کامیون، تراکتور، ساخت نیروگاه برق و پروژه های نفتی را بررسی کردند.
سفر به سوریه
محمود احمدی نژاد، ۲۸ تیر به دعوت رسمی بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه به این کشور سفر کرد. سفر احمدی نژاد به دمشق به فاصله کوتاهی پس از سوگند یاد کردن بشار اسد براى آغاز یک دوره هفت ساله دیگر به عنوان رئیس جمهوری این کشور ، صورت گرفت تا عمق روابط دیپلماتیک ایران و سوریه را به نمایش گذارد.
طى این سفر دو روزه ، روسای جمهوری دو کشور در مورد گسترش روابط و مسایل مهم منطقه ای و بین المللی گفتگو کردند و این گفت و گوها بواسطه دیدگاه هاى نزدیک طرفین نسبت به مسائل مختلف جهانى از جایگاه ویژه اى نزد دولتمردان ایران برخوردار بود.
دو کشور در مورد مساله فلسطین، خواهان پایان اشغال سرزمین های فلسطینی از سوی اسرائیل و تامین حقوق فلسطینیان از جمله آوارگان فلسطینی هستند، در مورد عراق، هر دو خواهان پایان یافتن حضور نظامی آمریکا در این کشور هستند و معتقدند ادامه حضور این نیروها باعث استمرار ناآرامی ها در عراق است.در مورد لبنان نیز ایران و سوریه متهم به دخالت در اوضاع داخلی این کشور هستند.
سفر به الجزایر
در ۱۵ مرداد ماه سال ۸۶ ، محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران به همراه هیاتی سیاسی و اقتصادی برای دیداری دو روزه به الجزایر سفر کرد.آقای احمدی نژاد با استقبال رسمی عبدالعزیز بوتفلیقه رئیس جمهور الجزایر وارد این کشور شد و منوچهر متکی و حسین صفار هرندی وزرای خارجه و ارشاد اسلامی وی را در این سفر همراهی کردند.
در اولین روز سفر رئیس جمهور ایران، آقای احمدی نژاد با آقای بوتفلیقه دیدار کرده و روابط سیاسی و اقتصادی دو کشور و مسائل جهان اسلام از جمله موضوعات مورد بحث در مذاکرات طرفین بوده است.
در دهه ۱۹۷۰ اختلافات ایران و عراق بر سر اروند رود به اوج خود رسیده بود که با میانجیگیری “هواری بومدین” رئیس جمهور وقت الجزایر، دو کشور ایران و عراق در سال ۱۹۷۵ موافقتنامه ای برای حل مناقشه مرزی امضا کردند. در اواخر سال ۱۹۸۰ الجزایر در حل بحران گروگان گیری سفارت آمریکا در تهران نیز نقش اساسی ایفا کرد و با امضای موافقتنامه ای که به “موافقتنامه الجزایر” مشهور شد، گروگان های آمریکایی آزاد شدند.با این وجود این کشور به همراه کشورهای عربی از حاکمیت امارات بر جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی دفاع کرده است.
سفر به افغانستان
روز بیست و سوم مرداد ماه ۸۶ رئیس جمهور ایران براى دیدار و گفت و گو با همتاى افغان خود وارد کابل شد.در این سفر یک روزه منوچهر متکی، وزیر خارجه، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی وقت، مجتبی ثمره هاشمی، مشاور رییس جمهوری و همچنین، استاندار خراسان رضوی و تعدادی از معاونان وى را همراهى کردند. این نخستین دیدار محمود احمدی نژاد از کابل از آغاز دوره ریاست جمهورى اش بود و این سفر در حالى صورت گرفت که چندى پیش از آن مقامات آمریکایی و بریتانیایی آشکارا جمهوری اسلامی را به کمک به شورشیان طالبان در افغانستان متهم کرده بودند.
سفر به ترکمنستان
محمود احمدی نژاد پس از افغانستان به ترکمنستان رفت و چند موافقتنامه همکاری های دو جانبه بین طرفین منعقد شد . ایران پس از روسیه دومین مصرف کننده گاز ترکمنستان است.
سفر به قرقیزستان
احمدی نژاد پس از سفر به افغانستان و ترکمنستان، وارد قرقیزستان شد و در نشست سازمان همکاری شانگهای که ایران عضویت ناظر را دارد شرکت کرد. از نظر تحلیلگران رئیس جمهور در این سفر تلاش داشت زمینه ارتقاى سطح ایران از عضویت ناظر به عضویت کامل سازمان همکارى هاى شانگهاى را فراهم کند.
سفر به آذربایجان
۳۰ مرداد ماه ۸۶ نیز احمدى نژاد در پاسخ به دعوت رسمى الهام على اف رئیس جمهور آذربایجان راهى باکو شد. البته وى پیش از ترک تهران، تبادل نظر در باره مسائل دریای خزر و همکاری در بخش های انرژی به خصوص نفت و گاز و گسترش همکاری های بازرگانی را از مهمترین محورهای مذاکراتش با مقامات آذری اعلام کرده بود.
سفر به بولیوى
رئیس جمهور ایران پنجم مهر ماه ۸۶ برای دیدار از بولیوی وارد شهر سانتاکروز شد و از آنجا راهی لاپاز، پایتخت بولیوی گردید.
احمدی نژاد نخستین رئیس جمهور ایران بود که به بولیوی سفر کرد و در مدت اقامت چند ساعته خود در این کشور توافقنامه هایی در زمینه احداث خطوط لوله انتقال گاز و اکتشاف منابع نفتی بین دو طرف منعقد شد و طرفین امکان افزایش همکاری در تجارت، صنعت و کشاورزی را بررسی کردند. از دیدگاه تحلیل گران گسترش رابطه دو کشور بیشتر جنبه سیاسی و دیپلماتیک داشته است.
سفر به ونزوئلا
سفر احمدى نژاد به ونزوئلا در سال ۸۶ سومین سفر وى به این کشور از آغاز دوران ریاست جمهورى وى بود و انجام این سفر قوت بیشترى به این تحلیل داد که” ایران در سایه گسترش روابط دیپلماتیک و اقتصادى خود با کشورهاى آمریکاى لاتین قصد تقویت متحدین استراتژیک خود را در همجوارى ایالات متحده آمریکا و در تقابل با دیدگاه هاى این کشور دارد.”
سفر به نیویورک
محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران، صبح روز یکشنبه اول مهرماه ۸۶ برای شرکت در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، عازم این شهر شد و روز سه شنبه در این نشست سخنرانی کرد. در این سفر، هیاتی از مقامات بلندپایه ایرانی، از جمله منوچهر متکی وزیر امور خارجه و غلامحسین الهام سخنگوی دولت و شماری دیگر از مقامات دولتی و نمایندگان مجلس وى را همراهی کردند. این سومین سفر رئیس جمهور به نیویورک، از زمان آغاز ریاست جمهورى اش بود.

سفر به بحرین
آقای احمدی نژاد روز شنبه ۲۶ آبان ماه ۸۶ پیش از ورود به عربستان برای ساعاتی به بحرین سفر کرد و در منامه، مورد استقبال پادشاه، نخست وزیر، ولیعهد، وزیرخارجه، رؤسای دو مجلس و فرمانده کل نیروی دفاعی‌ بحرین قرار گرفت. در جریان این سفر تحلیل گران اظهار کردند که دیدار وى با مقامات بحرین با هدف عادی سازی روابط دو کشور صورت گرفته است و چراکه بدنبال چاپ یک مقاله در روزنامه کیهان روابط دو کشور دستخوش تیرگی هایی شده بود.
سفر به عربستان
محمود احمدى نژاد در سال ۸۶ دو بار به عربستان سعودى سفر کرد که اولین بار در تاریخ ۲۶ آبان ماه و براى شرکت در نشست سران کشورهاى تولید کننده نفت ( اوپک ) بود. این سفر احمدی نژاد به عربستان ، سومین سفر وی به این کشور از ابتداى کار دولت نهم بود.
وی یک بار در ماه های نخست ریاست جمهوری خود برای شرکت در نشست فوق العاده سران دولت های عضو سازمان کنفرانس اسلامی به ریاض رفت.دومین سفر رئیس جمهور (مارس ۲۰۰۷) براى گفت گو با پادشاه عربستان سعودی در باب مسائل منطقه از جمله لبنان و عراق صورت گرفت.
این سفر در حالى انجام گرفت که روابط ایران و عربستان سعودی طى سال گذشته آن به دلیل وجود اختلاف نظرهاى شیعه و سنى ، برخی انتقادهای تلویحی مقام های سعودی از نقش ایران در عراق، همچنین فعالیت های هسته ای ایران و نگرانی کشورهای حاشیه خلیج فارس از بروز درگیری در منطقه، بدور از گرمى و دچار تیرگى بود.
سفر به قطر
روز دوشنبه، ۱۲ آذر ماه ۸۶ ، رئیس جمهور ایران برای شرکت در بیست و هشتمین اجلاس سران کشورهای عرب عضو شورای همکاری خلیج فارس وارد دوحه، پایتخت قطر، شد. این نخستین بار بود که یکی از روسای جمهور ایران در اجلاس سران شورای همکاری شرکت می کرد. در این سفر سید مجتبی ثمره هاشمی، مشاور رئیس جمهور، و محمدرضا باقری، معاون وزیر امور خارجه، همراه وى بودند. احمدی نژاد به عنوان میهمان ناظر در نشست عمومی این اجلاس حضور یافت و در حاشیه اجلاس با سران کشورهای شرکت کننده به طور دوجانبه ملاقات کرد. احمدى نژاد در خصوص این سفر، آنرا سرفصل دوران جدید همکاری در منطقه خلیج فارس توصیف کرد.
سفر دوم به عربستان
اما دومین سفر احمدى نژاد به عربستان دقیقا یک ماه بعد از اولین سفر در تاریخ ۲۶ آذر ماه و براى انجام مراسم حج انجام شد . این سفر بنا به دعوت پادشاه عربستان براى زیارت مکه صورت گرفت و بواسطه اینکه این اولین بار در تاریخ روابط دو کشور بود که پادشاه عربستان از رئیس جمهوری ایران برای زیارت مکه دعوت به عمل آورده بود؛ از اهمیت ویژه اى در روابط دو طرف برخوردار شد چراکه به گونه اى از کاهش تیرگى ها در تعاملات فى مابین خبر مى داد.
سفر به عراق
محمود احمدی نژاد در سفر دو روزه خود به عراق با مقام های عالی رتبه دولت این کشور دیدار کرد. وی در آستانه این سفر تاکید کرد که سیاست دولتش درباره عراق کمک به برقراری صلح و امنیت در این کشور است. وى به دعوت رسمی جلال طالبانی، رئیس جمهور عراق، به این کشور سفر کرد.
آقای احمدی نژاد دیدار از عراق را به نفع دولت و مردم عراق دانسته و ابراز امیدواری کرد که این سفر به استحکام روابط ایران و عراق منجر شود. این اظهارت رئیس دولت ایران در حالى در خصوص سفرش به عراق مطرح شد که پیش از آن جورج بوش، رئیس جمهور آمریکا، خطاب به ایران گفته بود به “صادر کردن تروریسم” خاتمه دهد.
کارشناسان چه می گویند؟
الهه کولایی کارشناس مسائل حوزه قفقاز در خصوص سفر هاى رئیس جمهور به کشورهای حوزه آسیای مرکز و قفقاز چنین معتقد است که نکته ای که باید در ثمر دهی این سفرها مورد توجه قرار گیرد، ضرورت اتخاذ یک رویکرد متعادل در سیاست خارجی ایران است تا این کشورها نیز همانند کشورهای دیگر در روابطی سازنده با ایران به تعامل بپردازند، به این ترتیب در شرایط فشار بین المللی بر ایران توسعه روابط با کشورها حوزه آسیای مرکزی، منافعی بیشتری را برای این کشورها به نسبت ایران در پی خواهد داشت و با افزایش فشار جهانی بر ایران، بهره گیری این کشورها از رابطه با ایران نیز افزایش می یابد، این نوع سفرها زمانی می تواند آثار قابل بهره برداری برای ایران داشته باشد که رویکردی متوازن صورت پذیرد نه در شرایط اعمال فشار.در نهایت این سفرها بیش از آنکه در تامین منافع ایران کارساز باشد، به تامین منافع این کشورها یاری می رساند.
صادق خرازی معاون سابق وزارت امور خارجه و کارشناس مسائل سیاست خارجی نیز در ارتباط با سفرهای رئیس جمهور به برخی کشورهای عربی در سال ۸۶ چنین اظهار نظر می کند که امارات پایگاه امنیتی و نظامی آمریکاست و رفتارش فوق‌العاده خطرناک است بر این اساس خیلی بعید می‌دانم که با امارات به نتیجه برسیم.
دیگر کشورهای عرب منطقه هم سابقه چندان خوشی ندارند که بخواهیم به آنها اعتماد کنیم. به عقیده منرفت‌و‌آمد در هر سطحی اتفاق خوبی است که لازم است اما اگر به صرف سفر برای سفر اینرفت‌وآمدها صورت گیرد چندان معنایی ندارد و صرف حرف زندن مشکلی را حل نمی‌کند.
این سفرها و صحبت‌ها باید منتج به نتیجه و باعث تغییر رفتارهاو گفتارها شود که خیلی مشهود نیست. من با آنچه آقای احمدی‌نژاد در سفر به عراق بر آن تاکید کرد کاملا موافقم و این اقدام ایشان را اقدامی کاملا مناسب می‌دانم. اما آنچه که در نشست خلیج فارس اتفاقافتاد و حواشی آن، با اصول عزت، حکمت و مصلحت نظام هماهنگی چندانی نداشت.
اما محمد صدر معاون اسبق عربی آفریقایی وزارت امور خارجه نیز در خصوص سفرهای خارجی احمدی نژاد در سال ۸۶ بر این باور است که اکثر این سفرهای جنبه تبلیغات داخلی داشته و فاقد هرگونه دست آورد بوده است.
در هر حال این بارآقای احمدى نژاد در سال جدید سفرهاى خارجى خود را از کشورهاى شبه قاره آغاز کرد و باید منتظر سوغات هایى که از این سفرهاى با خود به ایران مى آورد، بود. چراکه اصلى ترین دست آورد سفرهاى دیپلماتیک کسب امتیازات و راه اندازى همکارى هاى موثر در راستاى تحقق هرچه بهتر منافع ملى است

دسته مطلب: سیاسی