در حالى که پس از بحث و بررسى هاى طولانى در خصوص ماهیت و زمان ارائه بسته پیشنهادى گروه ۱+۵ به ایران ، هنوز بسته مشوق هاى تازه این گروه بدست مقامات ایرانى نرسیده، ارائه تضمین امنیتى از سوى ایران به غرب و یا برعکس، به موضوعى بحث برانگیز تبدیل شده است.

سرگی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، پس از نشست ۱+۵ در لندن، اعلام کرد که غرب خواهان توقف غنى سازى اورانیوم از سوى ایران در طول مذاکرات است. این در حالى بود که اعضاى دائم شوراى امنیت سازمان ملل متحد که در کنار آلمان چهارچوب گروه ۱+۵ را تشکیل مى دهند نیز چندى پس از نشست لندن در بیانه اى خطاب به ایران جدیت خود براى ادامه مذاکرات تا دست یابى مطلوب به نتیجه را مورد تاکید قرار دادند.

روز چهارشنبه، ۲۵ اردیبهشت ماه سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، گفت که به نظر وی گروه ۱+۵ در مذاکره با ایران باید پیشنهادهای مشخصی را عرضه کند، به این کشور تضمین امنیتی بدهد و اطمینان یابد بحران خاورمیانه جای مشخصی در دستور کار مذاکرات خواهد داشت. این اظهارات لاوروف درحالی انتشار یافت که هفته پیش از آن ولادیمیر پوتین رئیس جمهور وقت روسیه جدیدترین قطعنامه شورای امنیت حاوی تشدید تحریم هاى بین المللی علیه ایران را که به تصویب پارلمان روسیه رسیده بود، امضا کرد و با این کار به اجرایى شدن این تحریم ها جنبه رسمى داد.

روسیه با ارائه طرح تضمین امنیتی غرب به ایران، علاوه بر همراهی با غرب خود را در کنار ایران قرار داده است. با این وجود غلامرضا انصارى، سفیر ایران در مسکو در یک کنفرانس مطبوعاتى که به مناسبت هشتاد و هشتمین سالگرد برقرارى روابط دیپلماتیک بین ایران و روسیه برگزارشده بود، گفت که مشارکت روسیه در صدور قطعنامه ۱۸۰۳ شوراى امنیت سازمان ملل متحد در رابطه با ایران، لطمه اى به روابط مسکو و تهران نمى زند. وى علت بى تاثیری اقدام روسیه در تصویب قطع نامه ۱۸۰۳ علیه ایران بر روابط دیپلمتیک بین دو کشور را تلاش های این کشور پیش از امضاى این قطعنامه دانست.

دیدگاه ایران به مسئله تضمین امنیتى

اما ایران به عنوان کشور هدف در طرح تضمین امنیتى نگاه دیگرى به این مسئله دارد. در تازه ترین اظهار نظر در این خصوص، دوشنبه سى ام اردیبهشت ماه، محمد على حسینى، سخنگوى وزارت امور خارجه ایران، در پاسخ به این سوال که آیا تضمین امنیتی جزء درخواست های ایران از گروه ۱+۵ در جریان مبادله بسته های پیشنهادی است یا خیر، گفت که بحث تضمین امنیتی برای جمهوری اسلامی ایران مطرح نیست و هرگز آن را مطرح نکرده است.

” بحث تضمین امنیتی که از سوی برخی کشورها به عنوان یکی از ملزومات مندرج در بسته پیشنهادی ۱+۵ به ایران از آن یاد می شود به هیچ عنوان برای تهران مطرح نیست و هرگز آن را مطرح نکرده است.”

در عین حال با وجود عدم دریافت بسته مشوق هاى غرب از سوى ایران، سخنگوى دستگاه دیپلماسى ایران از دریافت و بررسى این بسته هم خبر داد اما مطابق معمول از بیان جزییات آن خوددارى کرد و گفت که ” جزئیات این بسته به موقع اعلام خواهد شد، البته آنها در تلاشند نماینده ای را به جمهوری اسلامی اعزام کنند، گفتگوهایی نیز در این مورد در حال انجام است.”

پیشینه مسئله تضمین امنیتى در موضوع هسته اى ایران

اولین بار در مارس ۲۰۰۵ بحث ارائه تضمین امنیتى امریکا به ایران از سوى محمد البرادعى، مدیر کل آژانس بین المللى انرژى اتمى، با هدف حل مسئله هسته اى ایران مطرح شد. البته طراح ارائه تضمین امنیتى روسیه بود. در آن زمان رئیس آژانس بین المللی انرژی اتمی طی گفت و گویی با خبرنگاران در استکهلم، پایتخت سوئد، از امریکا خواست همچون کره شمالی به ایران نیز تضمین دهد از قدرت نظامی علیه آن کشور استفاده نخواهد کرد تا مسئله هسته ای ایران از طریق دیپلماسی و مذاکره حل و فصل شود.

واکنش ایالات متحده امریکا، سر باز زدن از پذیرش پیشنهاد آقای البرادعى بود. آدام ارلی، جانشین سخنگوى وزارت خارجه امریکا، در همان زمان با اشاره به اظهارات البرادعى گفت که ” پاسخ ما به درخواست تضمین امنیتى به ایران این است: ایران نیم دو جین قطعنامه شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی را زیر پا گذاشته، بگذارید ببینیم ایران پاسخ نگرانیها و سؤالات جامعه بین المللی را چگونه می دهد”.

واکنش ایران به اظهارات البرادعى و مقامات آمریکایى جالب توجه بود. علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی وقت ایران، در مقابل این اظهارات گفت که ” ایران نیازی به اینگونه تضمین ها ندارد. ایران از توان ملی بسیار بالا برای حفظ و صیانت از خود برخوردار است. در واقع ایران نیازمند چنین تفقدی در مسائل امنیتی نیست.”

پیش از روى کار آمدن دولت نهم، مذاکره کنندگان هسته اى ایران بررسى تضمین هاى امنیتى در کنار تضمین هاى اقتصادى و سیاسى در قالب بسته پیشنهادى غرب به ایران را امکان پذیر مى دانستند اما با روى کار آمدن دولت جدید ایران صحبت از هر گونه اعطای تضمین امنیتى به ایران اهانت تلقى شد.

دسته مطلب: سیاسی